Nowy rzecznik NIL: System ochrony zdrowia wymaga gruntownych zmian. Lekarze pod presją, pacjenci w kolejkach

Polski system ochrony zdrowia stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami. Zaufanie do lekarzy jest wystawione na próbę, a pacjenci coraz częściej skarżą się na długie kolejki i utrudniony dostęp do leczenia. Lek. Piotr Pisula, nowy rzecznik prasowy Naczelnej Izby Lekarskiej, wskazuje w wywiadzie dla Medonetu, że kluczowym problemem jest organizacja systemu, która wpływa zarówno na efektywność leczenia, jak i relacje między pacjentami a personelem medycznym. 

Według Piotra Pisuli, obecny kryzys w ochronie zdrowia wynika z kilku czynników, jednak największą uwagę należy poświęcić organizacji systemu. Jego zdaniem to właśnie niedoskonałości w tym obszarze prowadzą do spadku zaufania społecznego. Lekarz podkreśla, że choć kwestie finansowania są istotne, to bez poprawy organizacji trudno będzie osiągnąć realny postęp. 

W codziennej praktyce pacjenci często obarczają lekarzy winą za przesuwane terminy zabiegów czy długie oczekiwanie na wizytę. Tymczasem, jak zauważa Pisula, lekarze nie mają wpływu na funkcjonowanie systemu i są jedynie pośrednikami przekazującymi trudne informacje. Lepsza organizacja mogłaby poprawić zarówno zaufanie do lekarzy, jak i efektywność wydatkowania środków na ochronę zdrowia. 

Odpowiedzialność lekarzy i model "no fault" 

W ostatnich latach głośne sprawy dotyczące błędów medycznych wywołały w społeczeństwie przekonanie, że lekarze są bezkarni. W Medonecie Piotr Pisula nie zgadza się z tą opinią, podkreślając, że lekarze ponoszą konsekwencje swoich działań, a system odpowiedzialności zawodowej wymaga usprawnienia. Zwraca uwagę, że sprawy dotyczące błędów medycznych trafiają zarówno do sądów powszechnych, jak i sądów lekarskich, jednak postępowania często trwają latami. 

Nowy rzecznik NIL opowiada się za szerszym wdrażaniem modelu "no fault", w którym analiza zdarzeń medycznych skupia się na przyczynach i zapobieganiu powtórzeniu błędów, a nie wyłącznie na szukaniu winnych. Zaznacza jednak, że nie dotyczy to przypadków rażących zaniedbań czy świadomego łamania prawa. Jego zdaniem zmiana kultury organizacyjnej w szpitalach jest niezbędna, by zgłaszanie niepożądanych zdarzeń służyło poprawie bezpieczeństwa pacjentów, a nie było postrzegane jako donoszenie na kolegów. 

Wysokie wynagrodzenia lekarzy i kryzys kadrowy 

W ostatnim czasie temat wysokich zarobków lekarzy budzi duże emocje społeczne. Piotr Pisula zauważa, że dyskusja na temat podwyżek dla medyków jest trudna, ponieważ zestawienie słów "lekarz" i "podwyżka" wywołuje sprzeciw wielu osób. Podkreśla jednak, że ustawa regulująca minimalne wynagrodzenia dotyczy przede wszystkim tych lekarzy, którzy zarabiają najmniej, a jej celem jest coroczna waloryzacja płac zgodnie ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. 

Pisula zwraca uwagę, że ustawa ta nie jest skierowana do lekarzy osiągających bardzo wysokie dochody, lecz ma na celu zatrzymanie specjalistów w publicznym systemie ochrony zdrowia. Dzięki temu udało się zahamować kryzys kadrowy nie tylko wśród lekarzy, ale także pielęgniarek i innych zawodów medycznych. 

Organizacja pracy i ryzyko błędów 

Problemy organizacyjne w szpitalach mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pacjentów. Lekarz przyznaje, że obecny system pracy, niedobory kadrowe oraz konieczność improwizacji zwiększają ryzyko popełnienia błędów. Szczególnie trudna sytuacja panuje na oddziałach ratunkowych, gdzie wielogodzinne dyżury są niebezpieczne zarówno dla lekarzy, jak i pacjentów. 

Pisula wskazuje, że model zatrudniania lekarzy na kontraktach B2B sprawia, iż nie obowiązują ich ograniczenia dotyczące czasu pracy, co w praktyce prowadzi do pracy w warunkach sprzyjających błędom. Jego zdaniem system powinien być bardziej przejrzysty i lepiej chronić zarówno pacjentów, jak i personel medyczny. 

Odpowiedzialność zawodowa i sankcje 

W kwestii odpowiedzialności zawodowej lekarzy, Piotr Pisula podkreśla, że Naczelna Izba Lekarska nie ma bezpośredniej władzy nad poszczególnymi lekarzami, a za prowadzenie postępowań odpowiadają niezależne organy samorządu. Uważa jednak, że system odpowiedzialności zawodowej powinien działać sprawniej, a sankcje wobec osób dopuszczających się rażących zaniedbań lub naruszających zasady etyki powinny być bardziej skuteczne i dotkliwe, przy zachowaniu indywidualnego podejścia do każdej sprawy. 

Transparentność kolejek i odbudowa zaufania 

Jednym z kluczowych postulatów nowego rzecznika NIL jest pełna transparentność kolejek do świadczeń medycznych. Pacjenci powinni mieć jasność, które miejsce zajmują w kolejce i dlaczego ich pozycja się zmienia. Pisula podkreśla, że brak przejrzystości w tym zakresie jest jednym z największych problemów systemu, prowadzącym do poczucia niesprawiedliwości i frustracji. 

Jego zdaniem uporządkowanie systemu kolejkowego, wyeliminowanie możliwości omijania kolejki oraz pełna jawność zasad przyczyniłyby się do zwiększenia poczucia sprawiedliwości i ograniczenia nadużyć. Odbudowa zaufania między pacjentami a lekarzami wymaga czasu, konsekwentnej pracy oraz zmian systemowych, które poprawią zarówno warunki pracy medyków, jak i dostępność świadczeń dla pacjentów. 

Więcej informacji - tutaj