Kardiolog: upał zmienia pracę serca. Te sygnały mówią, że organizm sobie nie radzi 

Wysokie temperatury stanowią poważne wyzwanie dla układu krążenia. Nawet bierne przebywanie w upale może prowadzić do przyspieszenia pracy serca, odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych, co zwiększa ryzyko zawału serca i udaru. Lekarze apelują, by nie lekceważyć takich sygnałów jak osłabienie, zawroty głowy czy kołatanie serca i przypominają o podstawowych zasadach bezpieczeństwa podczas upałów. 

Specjaliści podkreślają, że upał to dla serca i naczyń krwionośnych realny wysiłek, nawet jeśli nie jesteśmy aktywni fizycznie. Organizm, próbując się schłodzić, rozszerza naczynia krwionośne i intensywnie się poci, co prowadzi do spadku ciśnienia i wymusza szybszą pracę serca. Wraz z potem tracimy wodę i elektrolity, a odwodniona krew staje się gęstsza, co sprzyja powstawaniu zakrzepów i zaburzeniom rytmu serca. 

Według prof. dr. hab. n. med. Łukasza Kołtowskiego, osoby z chorobami serca, zwężonymi tętnicami czy niestabilną blaszką miażdżycową są szczególnie narażone na powikłania podczas upałów. Ekspert zwraca uwagę w Medonecie, że połączenie większego wysiłku serca, gęstszej krwi oraz wahań ciśnienia i tętna może prowadzić do zawału lub udaru, zwłaszcza u seniorów i osób z niewydolnością serca. Dodatkowym obciążeniem dla układu krążenia jest smog, który często towarzyszy falom upałów. 

"Ciche sygnały" ostrzegawcze — na co zwrócić uwagę podczas upałów 

Wielu pacjentów myli pierwsze objawy przeciążenia układu krążenia z typowym zmęczeniem spowodowanym słońcem. Prof. Kołtowski wyjaśnia, że do niepokojących symptomów należą m.in. nadmierne osłabienie, senność, zawroty głowy przy wstawaniu, kołatanie serca, nietypowa duszność przy niewielkim wysiłku, ból lub ucisk głowy, kurcze mięśni, a u osób starszych — splątanie i dezorientacja. Sygnałem odwodnienia może być także zmniejszona ilość moczu o ciemnym zabarwieniu. W takich przypadkach należy się schłodzić, nawodnić i odpocząć, a jeśli objawy się powtarzają, skonsultować się z lekarzem. 

Zupełnie inaczej należy postępować w przypadku objawów alarmowych, takich jak ból w klatce piersiowej, silna duszność, omdlenie, nagłe zaburzenia mowy czy niedowład twarzy lub kończyn. W takich sytuacjach, jak podkreśla kardiolog, nie wolno zwlekać z wezwaniem pomocy — liczy się każda minuta. 

Najczęstsze mity dotyczące upałów — czego unikać? 

Wielu pacjentów wciąż powiela błędne przekonania na temat postępowania podczas upałów. Prof. Kołtowski wskazuje, że jednym z najgroźniejszych mitów jest samodzielne odstawianie leków na ciśnienie lub moczopędnych w czasie wysokich temperatur. Takie decyzje powinny być podejmowane wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Kolejnym niebezpiecznym przekonaniem jest wiara, że zimne piwo schłodzi i nawodni organizm. W rzeczywistości alkohol nasila odwodnienie, rozszerza naczynia krwionośne i sprzyja arytmii, a obecnie wiadomo, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu dla zdrowia. 

Ekspert zwraca również uwagę na inne błędy, takie jak nadmierne picie wody "na siłę", zwłaszcza przez osoby przyjmujące diuretyki lub z niewydolnością serca, co może prowadzić do rozcieńczenia sodu i pogorszenia stanu zdrowia. Bagatelizowanie objawów przeciążenia, podejmowanie wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia oraz zbyt małe spożycie płynów przez osoby starsze to kolejne często spotykane błędy. Prof. Kołtowski podkreśla, że wprowadzenie kilku prostych nawyków może skutecznie chronić serce podczas upałów. 

Jak chronić serce w czasie upałów? Praktyczne wskazówki kardiologa 

Aby bezpiecznie przetrwać okres wysokich temperatur, kardiolog zaleca unikanie wysiłku fizycznego i przebywania na słońcu w godzinach 11-17, kiedy jest najgoręcej. Aktywność fizyczną warto zaplanować na wczesny ranek lub wieczór. Należy regularnie pić wodę małymi porcjami, nie czekając na uczucie pragnienia, które u osób starszych może być osłabione. Warto wybierać lekkie, przewiewne ubrania, nakrycie głowy i szukać cienia. Mieszkanie należy chłodzić, unikając jednak gwałtownych zmian temperatury — lodowaty prysznic czy nagłe wejście do zimnej wody mogą być niebezpieczne dla naczyń krwionośnych. 

Specjalista zaleca również ograniczenie spożycia mocnej kawy oraz całkowitą rezygnację z alkoholu, który w upały dodatkowo odwadnia i obciąża serce. Prof. Kołtowski przypomina także o konieczności dbania o bezpieczeństwo dzieci i osób starszych — nigdy nie należy zostawiać ich w nagrzanym samochodzie. Z punktu widzenia kardiologa, kluczowe znaczenie ma także regularna kontrola ciśnienia i poziomu cholesterolu, ponieważ zdrowe i dobrze wytrenowane naczynia lepiej radzą sobie z obciążeniami, także podczas upałów. 

Więcej informacji - tutaj