JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO BADAŃ, ABY WYNIK BYŁ WIARYGODNY? Fakty, mity i najczęstsze błędy pacjentów

Zaporaszamy do lektury nowego cyklu, którego autorką jest Ewelina Szyszkowska, Diagnosta laboratoryjny Specjalista Laboratoryjnej Diagnostyki Medycznej. Artykuły, dotyczące bardzo ważnego aspektu naszego zdrowia, ukazują się również w Pułtuskiej Gazecie Powiatowej.

Szanowni Czytelnicy,
Witam Państwa w cyklu „Laboratorium bez tajemnic”. Na co dzień pracuję jako diagnosta laboratoryjny w laboratorium szpitalnym. W swojej pracy widzę, jak wiele pytań i wątpliwości budzą u pacjentów badania laboratoryjne. Dlatego postanowiłam stworzyć cykl artykułów, w których będę wyjaśniać, jak przygotować się do badań, jak rozumieć wyniki i dlaczego diagnostyka laboratoryjna odgrywa tak istotną rolę we współczesnej medycynie. Mam nadzieję, że wspólnie odkryjemy, że laboratorium to nie tylko liczby na wyniku, ale nieodłączny element całego procesu diagnostyki i leczenia pacjentów.
Zapraszam do lektury!
 

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO BADAŃ, ABY WYNIK BYŁ WIARYGODNY? Fakty, mity i najczęstsze błędy pacjentów.

Badania w laboratorium wykonujemy po to, aby wynik pokazał prawdziwy obraz naszego zdrowia, ponieważ jest to jedno z najważniejszych narzędzi w procesie terapeutycznym w rękach personelu lekarskiego.Jak więc przygotować się do pobrania krwi? Co właściwie oznacza „na czczo”?

Bycie na czczo oznacza, że od ostatniego posiłku powinno minąć zwykle 8-12 godzin. W tym czasie można pić wodę, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Dlaczego właśnie woda?

Bo nie wpływa na większość badań, a dobrze nawodniony organizm ułatwia pobranie krwi.

Czy naprawdę nie mogę wypić porannej kawy?

Jeżeli badanie ma być wykonane na czczo – najlepiej nie. Kawa, nawet bez cukru i mleka, może pobudzać organizm i wpływać na wyniki niektórych badań, takich jak glukoza, insulina czy hormony.

A papieros „tylko jeden”?

To również nie jest dobry pomysł. Palenie papierosów przed badaniem może wpływać na niektóre wyniki, przyspieszać pracę serca i podnosić ciśnienie. Jeżeli to możliwe nie pal przez kilka godzin przed pobraniem.

Czy spacer do przychodni może zmienić wynik?

Spokojny spacer – nie. Ale jeśli wbiegasz po schodach, jedziesz rowerem na czas albo 24 godziny przed badaniem byłeś na siłowni, wyniki niektórych badań mogą się zmienić. Dotyczy to między innymi badań związanych z pracą mięśni, hormonów, niektórych parametrów morfologii krwi. Dlatego warto przyjść kilka minut wcześniej i spokojnie usiąść przed pobraniem, a z intensywnego wysiłku fizycznego np. na siłowni zrezygnować na 24 godziny przed planowanymi badaniami.

A co z lekami?

To bardzo ważne pytanie. NIGDY nie odstawiaj leków samodzielnie tylko dlatego, że masz zaplanowane badania. Jeżeli dane badanie wymaga zmiany sposobu przyjmowania leku, poinformuje o tym lekarz. Pamiętaj również, aby powiedzieć o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach. Niektóre z nich mogą wpływać na wyniki badań. Np. biotyna często suplementowana w trosce o piękne włosy i paznokcie w wysokich dawkach zmienia wyniki oznaczeń immunochemicznych. Zioła takie jak dziurawiec, żeń-szeń, białko soi – obniżają INR, a imbir, szałwia, rumianek pospolity czy mleczko pszczele podwyższają ten parametr.

A co z alkoholem?

W ciągu 24 godzin poprzedzających pobranie krwi należy bezwzględnie powstrzymać się od spożywania napojów alkoholowych. Alkohol powoduje m.in. obniżenie stężenia glukozy, wzrost enzymów wątrobowych i poziomu triglicerydów. Następują też zmiany w morfologii.

Czy można przyjść na badania po nocnej zmianie w pracy?

Na badania przychodzimy po przespanej nocy, ponieważ zaburzenia rytmu dobowego mogą powodować np. wzrost stężenia glukozy i cholesterolu, TSH, prolaktyny i kortyzolu.

Badanie moczu – jak zrobić to prawidłowo?

Najlepiej pobrać pierwszy poranny mocz, zaraz po przebudzeniu, a przed pobraniem zadbać o higienę okolic intymnych. Próbkę koniecznie pobrać ze środkowego strumienia do pojemnika zakupionego w aptece i dostarczyć do laboratorium w ciągu 2 godzin.

Badanie kału – czy też trzeba się przygotować?

Tak – badanie kału również wymaga przygotowania. Materiał należy pobrać do specjalnie do tego przeznaczonego pojemnika zakupionego w aptece. Istotne jest, aby próbka nie miała kontaktu z wodą z toalety ani z moczem.

NAJCZĘSTSZE BŁĘDY PACJENTÓW

Najczęściej spotykamy się z sytuacjami, gdy pacjent:

• Wypija rano kawę „bo przecież bez cukru”

• Zjada owoc lub słodką bułkę „żeby nie zemdleć”

• Pali papierosa przed wejściem do punktu pobrań

• Przychodzi po intensywnym treningu

• Zapomina powiedzieć o przyjmowanych lekach i suplementach

• Przynosi pobrany mocz do przypadkowego pojemnika, bez odpowiedniej higieny przed pobraniem i zbyt długo przechowuje próbkę w temperaturze pokojowej.

• Przynosi próbkę kału zanieczyszczoną moczem lub wodą z toalety w nieodpowiednim pojemniku oraz dostarcza materiał do laboratorium po zbyt długim czasie od pobrania.

PAMIĘTAJ!

Jeśli masz wątpliwości - zapytaj

Prawidłowe przygotowanie do badania to pierwszy krok do wiarygodnego wyniku. A wiarygodny wynik pomaga lekarzowi postawić trafną diagnozę i dobrać odpowiednie leczenie.

Ewelina Szyszkowska

Diagnosta laboratoryjny

Specjalista Laboratoryjnej Diagnostyki Medycznej