Pułtusk - miasto prezydenckie!

W opublikowanym w 6. numerze Pułtuskiej Gazety Powiatowej oraz na portalu pultusk24 felietonie „Nie ugminnijcie nam Pułtuska” przedstawiłem w skrócie dzieje pułtuskiej miejskości. Niewątpliwym dowodem jej znaczenia był tytuł burmistrza nadany włodarzom naszego miasta już przed wiekami. Okazuje się jednak, że to nie jest cała prawda.

Sięgając do znakomitych „Dziejów Pułtuska” (serdeczne podziękowania nieodżałowanemu Rektorowi Adamowi Koseskiemu), natrafiłem na fascynującą informację: w latach 1861–1915 Pułtusk miał swojego Prezydenta Miasta.

Jak pisze prof. Janusz Szczepański, 23 sierpnia 1861 roku delegacja mieszkańców złożyła do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych wniosek o wprowadzenie urzędu prezydenta. Choć nie otrzymała od razu formalnej odpowiedzi, burmistrza Bernarda Zienkiewicza zaczęto tytułować prezydentem – i zwyczaj ten utrzymał się aż do wybuchu I wojny światowej. Wiemy na przykład, że od 1883 roku funkcję tę sprawował Alfons Puchowicz.

Stan ten trwał do 1915 roku, kiedy Pułtusk został zajęty przez wojska cesarskich Niemiec. Niemiecki zarządca powiatu w tym samym roku sprowadził z Niemiec niejakiego Faulhabera i powołał go na stanowisko Burmistrza.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku rozpoczęto organizowanie władz miejskich. W Pułtusku na włodarza wybrano Karola Bełcikowskiego i nadano mu tytuł Burmistrza Miasta. Nie wiemy, dlaczego nie powrócono wówczas do tradycji używania tytułu prezydenta. Od stycznia 1919 roku drugim burmistrzem był Stanisław Śniegocki. Tytuł burmistrza utrzymał się przez cały okres międzywojenny oraz w pierwszych latach powojennych. W czasach PRL funkcję tę zastąpił Naczelnik Miasta, a od 1990 roku ponownie mamy burmistrza.

A zatem przez ponad pół wieku byliśmy – w sensie zwyczajowym i społecznym – miastem prezydenckim. Od 1915 roku, decyzją niemieckiego okupanta, powrócono do tytułu burmistrza, który utrwalił się w późniejszej praktyce administracyjnej.

Historia ta pokazuje, że miejskość Pułtuska ma bogatsze i bardziej złożone tradycje, niż mogłoby się wydawać.