Kilka słów o nietoperzach i o tym, gdzie żyją… wampiry

- O tu jest ten martwy!  A te dalej są już niestety wybudzone na maksa!-  mówiła – chiropterolog Maria Łepkowska z Towarzystwa Przyrodniczego Bocian, która pokazała nam kryjówki nietoperzy w pułtuskich „lochach” pod Wzgórzem Abrahama. -  Mamy tu ukryte dwa gatunki. Jest nocek natterera, ten z długim uchem zawiniętym do góry, a drugi z krótszym uchem to nocek rudy. – Nie wiem czy one nie wylecą wcześniej, bo chyba już mają dosyć – dodała wychodząc z podziemi na plac przy Wzgórzu Abrahama, gdzie odbyła się Impreza "Nocki i Gacki".

Początek majówki to tradycyjnie już czas na „Nocki i Gacki”, związane m.in. z poszukiwaniami w XVI i XVII-wiecznych „lochach” pod Wzgórzem Abrahama kryjówek nietoperzy. Najpierw pokazał nam ich ukrycia w szczelinach murów Andrzej Sochocki pracownik Muzeum Regionalnego w Pułtusku, później Maria Łepkowska, chiropterolog z Towarzystwa Przyrodniczego Bocian.

Kilka słów o nietoperzach i o tym, gdzie żyją… wampiry

- Nietoperze są bardzo sympatycznymi zwierzętami, aczkolwiek trzeba pamiętać, że to zwierzęta dzikie, których nie należy dotykać - mówiła Maria Łepkowska z Towarzystwa Przyrodniczego Bocian. – Krąży wiele mitów na ich temat, m.in. taki, że nietoperze są niebezpieczne, bo wkręcają się we włosy. Nie jest to prawda. Nietoperze unikają wszelkich przeszkód terenowych i człowieka, jak ognia. Przede wszystkim one nie widzą, tylko komunikują się i widzą świat dzięki echolokacji, czyli wysyłanym sygnałom, które odbijają się od przeszkód i dochodzą do uszu nietoperza. One po prostu w taki sposób widzą człowieka i chcą go ominąć, nie chcą go w żaden sposób zaatakować. Żaden nietoperz w Polsce nie żywi się krwią człowieka ani żadnego innego ssaka.  Wampiry żyją tylko w środkowej i południowej Ameryce. Także mamy do nich daleko.  Nietoperze polują za to na owady, m.in. na komary.  Dlatego bardzo ważne jest, aby chronić nietoperze i ich miejsca schronienia przede wszystkim zimowego i letniego.  Nietoperze potrafią w ciągu jednej nocy zjeść nawet 2 tysiące komarów.  Także opłaca się je chronić.

Jeżeli zauważymy nietoperze latające na działce wieczorem, może oznaczać to dwie rzeczy... Jakie?

- Jeżeli zauważymy nietoperze latające na działce wieczorem, może oznaczać to dwie rzeczy. Albo że mieszkamy w miejscu cennym siedliskowo, cennym przyrodniczo, gdzie nietoperze mogą znaleźć bardzo dużo pokarmu, czyli owadów, na które polują. Po drugie… w domu, w którym państwo mieszkają na strychu mogą znajdować się kolonie rozrodcze nietoperzy.  Nietoperze mogą też przebywać w takich schronieniach wiosną, latem i jesienią pojedynczo, czekając na partnerki. Są to samce czekające na partnerki w celu odbycia godów.  Bo jest to cel zwierząt, jak każdego gatunku - przedłużyć swoje istnienie.

Nietoperz wpadnie do mieszkania. Co wtedy

Przykryjmy go pudełkiem, wsuńmy karton między nietoperza, a pudełko, żeby był bezpieczny i poczekajmy do wieczora. Nietoperza nie wypuszczamy w dzień. Nigdy. Wypuszczamy, jak jest zupełnie ciemno. Jeżeli nietoperz wpada do mieszkania nocą i lata, otwieramy szeroko okno, gasimy światło, wychodzimy z pokoju, zamykamy drzwi. Na 99 procent nietoperz wyleci, bo wpada przez pomyłkę i jedyne czego chce to wylecieć – informował w ubiegłym roku M. Kowalski.

Nietoperze i siku…

Nietoperze zimują pod ziemią, a zimują dlatego, że nie mają co jeść - zatem przed zimą muszą się solidnie najeść. Nie jest to sen, jak w przypadku susłów, które zasypiają i budzą się dopiero wiosną. Nietoperze budzą się co jakiś czas, co jakiś czas zmieniają nawet kryjówki. Żyją w oparciu o tłuszcz, który zgromadzą jesienią i także co jakiś czas muszą wydalić produkty przemiany materii, czyli krótko mówiąc zrobić siku. Co 2-4 tygodnie im wystarcza. Śpią od października do kwietnia. Chociaż coraz częściej od listopada do marca, bo owady są aktywne wcześniej. Latem nietoperze są nad powierzchnią ziemi, wybierają ciepłe miejsca. W tym okresie podstawowym zadaniem jest urodzenie i wychowanie młodych (1 młode w roku).

Bezpieczne odłowy nietoperzy

Nietoperze można schwytać w sieci chiropterologiczne. Są one bardzo cienkie. Uderzający w nie nietoperz nie zrobi sobie krzywdy. Nietoperze z sieci wyjmują tylko osoby, które znają się na tym i mają specjalne pozwolenia - chiropterolodzy. Wyplatują nietoperza i oznaczają według klucza. Nietoperze po oznaczeniu wypuszcza się na wolność. Zwykle mierzy się im przedramię.

***

„Nocki i Gacki” zorganizowało Muzeum Regionalne w Pułtusku, przy wsparciu Samorządu Gminy Pułtusk. Spotkanie zainaugurowało sezon zwiedzania pojezuickich piwnic.

Podczas edukacyjno-przyrodniczego eventu można było nie tylko zobaczyć nietoperze na żywo, ale też zbudować dla nich budkę, zrobić nietoperzową zawieszkę, pokolorować lub namalować nietoperza i motyle na kartce i płóciennej torbie, wyciąć nietoperza, a także zagrać (w ubiegłym roku była premiera) w wielkoformatową, największą grę planszową w mieście (rozmiar XXL, napisaną specjalnie dla Pułtuska). Wieczorem odbyło się odłowienie ssaków przez chiropterologów w specjalne sieci chiropterologiczne.