Gdy pamięć o getcie staje się moralnym wezwaniem

​​​​​​​Rocznica Powstanie w getcie warszawskim jest jednym z najbardziej przejmujących momentów w historii XX wieku. To symbol desperackiej walki ludzi skazanych na zagładę, ale też uniwersalne przypomnienie, do czego prowadzi dehumanizacja, obojętność i nadużycie siły wobec bezbronnych.

Właśnie dlatego pamięć o tamtych wydarzeniach zobowiązuje do szczególnej wrażliwości na współczesne konflikty. A tych nie brakuje — także takich, w których działania militarne prowadzą do ogromnego cierpienia ludności cywilnej. Zbyt łatwo przywykliśmy do obrazów zniszczeń i tragedii, które od lat rozgrywają się w Strefie Gazy, a ostatnio również w Libanie.

Tymczasem tylko od 2 marca w atakach izraelskiej armii na cele w Libanie zginęło ponad dwa tysiące osób, w tym zdecydowana większość cywilów. Operacje prowadzone w Strefie Gazy od jesieni 2023 roku pochłonęły ponad 73 tysięcy ofiar — według danych ONZ ponad 70% stanowią kobiety i dzieci.

Z Libanu w ostatnich dniach napływają doniesienia o nalotach na centrum Bejrutu bez ostrzeżeń dla ludności cywilnej, zniszczeniu kluczowej infrastruktury utrudniającej dostawy pomocy humanitarnej, trafieniu cmentarza podczas pogrzebu, atakach na obiekty medyczne i humanitarne, a także o uderzeniach w dzielnice mieszkalne w godzinach największego ruchu. Pojawiają się również zarzuty użycia broni budzącej poważne kontrowersje jak biały fosfor oraz ataków, które dotykają osób całkowicie niezwiązanych z działaniami zbrojnymi.

W dniu, w którym wspominamy tragedię narodu żydowskiego, tym mocniej powinien wybrzmieć sprzeciw wobec każdej formy przemocy wobec cywilów — niezależnie od tego, kto ją stosuje. Pamięć o powstaniu w getcie warszawskim i o Zagładzie nie może służyć jako tarcza chroniąca przed krytyką współczesnych działań politycznych czy militarnych. Rząd i armia Izraela dopuszczają się zbrodni – nazywajmy to po imieniu!

Wspominając bohaterskich obywateli Polski narodowości żydowskiej walczących w powstaniu z kwietnia 1943 roku musimy mieć odwagę do nazywania tego co wyprawia nacjonalistyczny rząd Benjamina Netanjahu i armia Izraela zbrodnią. Dziś żółte żonkile na pułtuskim pomniku poświęconym pamięci społeczności żydowskiej są smutnym symbolem także cywilnych ofiar tych wojen, które dzieją się na naszych oczach.