Ptasi challenge: skrzydlaci mieszkańcy Pułtusk i okolic. 01 - łabędź niemy.

O tym, że mieszkamy w mieście pełnym zabytków, nie trzeba nikogo przekonywać. Pułtusk od lat zachwyca swoją historią, architekturą i wyjątkowym klimatem, który przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Jednak Pułtusk to nie tylko zabytki i historia – to również miejsce niezwykle bogate w przyrodę, często niedostrzeganą w codziennym pośpiechu. Rzeka Narew, rozległe łąki, zadrzewienia, parki oraz tereny zielone tworzą idealne warunki dla wielu gatunków zwierząt. Najbardziej barwnymi i chyba najciekawszymi mieszkańcami tego świata są ptaki – skrzydlaci sąsiedzi, których obecność zdradzają poranne śpiewy, szybkie przeloty nad głowami czy charakterystyczne sylwetki widoczne na tle nieba. Są wśród nich zarówno gatunki dobrze znane i powszechne, jak i te rzadziej spotykane, wymagające uważnego oka i odrobiny cierpliwości.

Ile gatunków ptaków można zaobserwować w Pułtusku oraz w jego najbliższej okolicy?

To pytanie stało się punktem wyjścia do naszego przyrodniczego wyzwania.

Postanowiliśmy sprawdzić, jak bogaty jest ptasi świat wokół nas. Jedynym kryterium jest obserwacja danego gatunku na terenie Pułtuska lub w zasięgu kilkunastominutowego spaceru od miasta.

Naszym celem jest nie tylko policzenie zaobserwowanych gatunków, ale także udokumentowanie obserwacji. Chcemy pokazać, jak wiele niezwykłej przyrody kryje się tuż obok nas i jak różnorodny świat ptaków współistnieje z miejską przestrzenią.

Zapraszamy też Państwa do dzielenia się informacjami o Waszych ptasich obserwacjach.

Zaczynamy nasz ptasi challenge!

01. Łabędź niemy

Nie mogło być inaczej – nasz challange rozpoczyna jeden z najpiękniejszych i najbardziej majestatycznych ptaków Polski. Łabędź niemy (Cygnus olor) zachwyca dostojną sylwetką i gracją, z jaką pływa po rzekach i jeziorach niemal całego kraju. Jest to także wyjątkowo „pułtuski” ptak – spotkać go można przez cały rok zarówno na Narwi, jak i na okolicznych starorzeczach oraz kanałkach, gdzie stał się nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu. W ostatnich latach jedna para zakłada gniazdo na tzw. „Kaczakach” niemal na wprost pułtuskiego zamku.

Łabędzie na Narwi. 5 stycznia 2026 r.

Łabędź niemy jest największym przedstawicielem polskiej awifauny. Dorosłe samce osiągają imponujące rozmiary – zwykle ważą od kilku do kilkunastu kilogramów, a zważony rekordzista miał aż 22,5 kg. Gatunek ten zimuje tradycyjnie nad Morzem Bałtyckim, Morzem Północnym oraz w południowej Europie, jednak w ostatnich latach wiele osobników zrezygnowało z dalekich migracji. Coraz częściej łabędzie zimują nad niezamarzającymi zbiornikami wodnymi, również w miastach, gdzie łatwiej znaleźć pożywienie. Tak dzieje się w Pułtusku.

Łabędzie nieme gniazdują nad jeziorami, rzekami i starorzeczami, zakładając duże, masywne gniazda wśród trzcin i innej roślinności wodnej, zwykle w pewnym oddaleniu od stałego lądu. Wysiadywaniem jaj zajmuje się głównie samica, natomiast samiec nieustannie przebywa w pobliżu, czuwając nad bezpieczeństwem gniazda i agresywnie odstraszając intruzów.

Pisklęta, zwane potocznie łabądkami, wykluwają się w liczbie od 3 do 9 i są zagniazdownikami – już wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i podążają za rodzicami, ucząc się samodzielnego zdobywania pokarmu. Przez długi czas pozostają jednak pod ich ścisłą opieką.

Ciekawostka

Łabędź niemy
Nazwa łacińska: Cygnus olor
Nazwa angielska: Mute Swan
Nazwa niemiecka: Höckerschwan

Dane biologiczne:
Długość ciała: 125–160 cm
Rozpiętość skrzydeł: 200–240 cm