Ptasi challenge: skrzydlaci mieszkańcy Pułtusk i okolic. 12 - Gęś zbożowa

Gęś zbożowa

Gęś zbożowa (Anser fabalis) jest jednym z większych gatunków gęsi spotykanych w Polsce. Łatwo ją rozpoznać po masywnym dziobie z pomarańczowo-brązową przepaską oraz charakterystycznym, ciemnym prążkowaniu na piersi. W locie ptaki te ustawiają się w zwarte formacje, często tworząc klasyczny klucz w kształcie litery „V”, co pozwala im oszczędzać energię podczas długich przelotów.

W Polsce gęś zbożowa nie gniazduje. Podczas jesiennych, a zwłaszcza wiosennych migracji można ją obserwować niemal w całym kraju, szczególnie w jego północno-wschodniej części. Nad rozlewiskami Biebrzy na przedwiośniu pojawiają się niekiedy wielotysięczne stada. W okolicach Pułtuska, podczas wiosennych przelotów, gęsi zbożowe zatrzymują się czasem na rozlewiskach Narwi w pobliżu Ponikwi, gdzie odpoczywają w stadach liczących nawet kilka tysięcy osobników. Zimą także można obserwować te ptaki przelatujące nad rzeką, a sporadycznie pojedyncze osobniki pozostają na zimowiskach razem z kaczkami i łabędziami.

Gęś zbożowa w Pułtusku - styczeń 2026 r.

Samica składa jeden lęg rocznie, najczęściej 4–6 jaj. Wysiadywaniem zajmuje się głównie ona, podczas gdy samiec strzeże gniazda i rodziny. Pisklęta szybko podążają za rodzicami, ucząc się żerowania i rozpoznawania zagrożeń. Gęsi zbożowe są bardzo czujne — w razie niebezpieczeństwa cała rodzina odlatuje razem, wydając głośne, alarmujące odgłosy.

Ptaki te żywią się przede wszystkim trawami, zbożami polnymi oraz młodymi pędami roślin wodnych, a także nasionami i drobnymi bezkręgowcami. Dzięki takiej diecie potrafią przystosować się zarówno do naturalnych terenów podmokłych, jak i do pól uprawnych położonych w pobliżu wód.

Ciekawostka
Gęsi zbożowe są bardzo wierne swoim partnerom — większość par pozostaje razem przez wiele sezonów lęgowych. Wspólna opieka nad potomstwem oraz doskonała współpraca w stadzie sprawiają, że gatunek ten bywa symbolem rodzinnej troski i współdziałania w świecie ptaków.

Dane ogólne

• Nazwa łacińska: Anser fabalis
• Nazwa angielska: Bean Goose
• Nazwa niemiecka: Saatgans
• Długość ciała: 75–90 cm
• Rozpiętość skrzydeł: 140–175 cm
• Masa ciała: 2,3–3,9 kg