Szczepienie HPV obowiązkowe od 2027 r.

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że od 2027 r. szczepienie przeciw wirusowi HPV stanie się obowiązkowe. Obecnie szczepionka jest dostępna bezpłatnie dla dziewcząt i chłopców w wieku 9-13 lat, jednak do tej pory była jedynie zalecana. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie ochrony przed nowotworami związanymi z zakażeniem HPV. 

Zmiana ta, jak podkreślają eksperci, ma przynieść efekty w dłuższej perspektywie. Lek. Anna Nieć zwraca uwagę w Medonecie, że wprowadzenie obowiązkowych szczepień to inwestycja w zdrowie przyszłych pokoleń, a rezultaty będą widoczne dopiero po wielu latach. Jej zdaniem, szczepienie dzieci już teraz pozwoli ograniczyć ryzyko zachorowania na choroby HPV-zależne w dorosłości. 

Obecnie szczepienie przeciw HPV jest finansowane przez państwo i dostępne dla dzieci w wieku od dziewięciu do trzynastu lat. Od 1 stycznia 2027 r. szczepionka zostanie włączona do obowiązkowego kalendarza szczepień. Ekspertka podkreśla, że to działanie profilaktyczne, które ma na celu ochronę zdrowia publicznego na wiele lat do przodu. 

HPV — powszechny wirus, poważne konsekwencje 

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, obejmuje ponad 200 typów, z których część może prowadzić do rozwoju nowotworów. Szacuje się, że nawet 80 proc. osób aktywnych seksualnie zetknie się z tym wirusem w ciągu życia. Jednak samo wykrycie HPV nie oznacza automatycznie rozwoju choroby nowotworowej. Lek. Anna Nieć wyjaśnia, że dodatni wynik testu na obecność wirusa nie jest równoznaczny z diagnozą raka, a u większości osób organizm sam radzi sobie z infekcją. 

Problem pojawia się, gdy zakażenie utrzymuje się przez dłuższy czas, zwłaszcza jeśli dotyczy wysokoonkogennych typów wirusa. To właśnie przewlekłe zakażenie może prowadzić do powstawania zmian przednowotworowych i rozwoju nowotworów. HPV odpowiada nie tylko za większość przypadków raka szyjki macicy, ale także za znaczną część nowotworów odbytu, sromu, pochwy oraz gardła. 

Profilaktyka dla obu płci 

Przez wiele lat temat HPV był kojarzony głównie z kobietami i rakiem szyjki macicy. Jednak wirus stanowi zagrożenie także dla mężczyzn. Ekspertka podkreśla, że szczepienie chłopców nie powinno być postrzegane wyłącznie jako ochrona ich przyszłych partnerek, lecz przede wszystkim jako działanie na rzecz ich własnego zdrowia. Zwraca uwagę, że mężczyźni mogą być zarówno nosicielami, jak i sami zachorować na nowotwory związane z HPV. Jej zdaniem, skuteczna profilaktyka powinna obejmować zarówno dziewczęta, jak i chłopców, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa w całej populacji. 

Dlaczego szczepienie już w dzieciństwie? 

Największą skuteczność szczepionka przeciw HPV osiąga, gdy zostanie podana przed pierwszym kontaktem z wirusem. Z tego powodu program szczepień obejmuje dzieci w wieku 9-13 lat. Lek. Anna Nieć zaznacza, że rodzice nie powinni łączyć szczepienia z rozpoczęciem życia seksualnego swoich dzieci. Jej zdaniem, szczepienie w tym wieku pozwala układowi odpornościowemu przygotować się na ewentualny kontakt z wirusem w przyszłości. 

Ekspertka podkreśla w Medonecie, że jeśli dzięki profilaktyce można zmniejszyć ryzyko rozwoju nowotworu nawet po kilkudziesięciu latach, to właśnie wczesne szczepienie jest najlepszym momentem na podjęcie działań. 

Długofalowe efekty szczepień 

Szczepionki przeciw HPV są stosowane na świecie od prawie dwóch dekad. Kraje, które wprowadziły powszechne programy szczepień, odnotowały wyraźny spadek liczby zakażeń, zmian przedrakowych oraz chorób związanych z HPV. Przykładem są Australia i inne państwa, które osiągnęły znaczące postępy w eliminacji raka szyjki macicy. Lek. Anna Nieć tłumaczy, że nowotwory rozpoznawane u dorosłych mogą być konsekwencją infekcji sprzed wielu lat, dlatego szerokie szczepienie dzieci pozwala ograniczyć liczbę zakażeń i powikłań w przyszłości. 

Szczepienie możliwe także u dorosłych 

Choć największą skuteczność szczepionka wykazuje u dzieci, dorośli również mogą się zaszczepić przeciw HPV. Szczepionka nie leczy istniejącej infekcji, ale chroni przed typami wirusa, z którymi organizm nie miał jeszcze kontaktu. Lek. Anna Nieć wyjaśnia, że nawet jeśli u danej osoby wykryto już zakażenie jednym typem HPV, szczepienie może nadal przynieść korzyści, ponieważ zabezpiecza przed innymi genotypami objętymi ochroną poszczepienną. 

Więcej informacji - tutaj