Ptasi challenge: skrzydlaci mieszkańcy Pułtusk i okolic. 02 - gągoł krzykliwy.

W naszym ptasim wyzwaniu zaobserwowania i sfotografowania jak największej ilości gatunków już teraz drugi ptak - gągoł krzykliwy

02. Gągoł (gągoł krzykliwy)

Gągoł, zwany także gągołem krzykliwym (Bucephala clangula), to średniej wielkości kaczka nurkująca należąca do rodziny kaczkowatych. Gatunek ten występuje na obszarach północnej Europy, Azji oraz Ameryki Północnej. Na zimowiska odlatuje m.in. nad Morze Bałtyckie i Morze Śródziemne, gdzie znajduje odpowiednie warunki do żerowania.

Zimą gągoły regularnie pojawiają się na niezamarzniętych odcinkach rzek, takich jak Narew. Zimą i wczesną wiosną często można je obserwować na Narwi, gdzie ptaki nurkują w poszukiwaniu pokarmu. Także w tym roku kilka samców było widywanych nurkujących tuż obok mostu dla pieszych.

Gągoły na Narwi - 7 stycznia 2026 r.

W Polsce gągoł jest bardzo nielicznym ptakiem lęgowym, gniazdującym głównie w zachodniej i północnej części kraju. Zdecydowanie częściej spotykany jest u nas w okresie jesienno-zimowym. Gatunek ten wykazuje wyraźny dymorfizm płciowy.
Samiec jest bardzo łatwy do rozpoznania – ma białe upierzenie ciała, czarną, dużą głowę z charakterystyczną białą plamą na policzku oraz intensywnie żółte oko. Samica jest skromniej ubarwiona – ciemno-brązowa, z jaśniejszą plamą na policzku i szarawym ciałem.

Bardzo efektownie wyglądają toki gągołów, które odbywają się na wodzie. Samiec pływa wokół samicy, zarzuca głowę do tyłu, wydaje chrapliwe dźwięki i energicznie rozchlapuje wodę nogami, próbując zwrócić na siebie jej uwagę. Zachowania te należą do jednych z najbardziej widowiskowych wśród kaczek.

Gągoły są znakomitymi nurkami. Żywią się głównie mięczakami, skorupiakami, larwami owadów wodnych, a także drobnymi rybami. Potrafią zanurkować na kilka metrów, by zdobyć pokarm z dna zbiornika.

Wyjątkową cechą gągołów jest sposób gniazdowania. Jako jedyne kaczki regularnie zakładają gniazda w dziuplach drzew, często nawet do dwóch kilometrów od wody. Najczęściej wykorzystują dziuple po dzięciole czarnym, próchniejące pnie drzew lub specjalnie przygotowane budki lęgowe, z których chętnie korzystają. W naszych okolicach obserwowaliśmy wielokrotnie udane lęgi gągołów.

Ciekawostka

Gągoł (gągoł krzykliwy)
Nazwa łacińska: Bucephala clangula
Nazwa angielska: Common Goldeneye
Nazwa niemiecka: Schellente

Dane biologiczne:
Długość ciała: 42–50 cm
Rozpiętość skrzydeł: 65–80 cm
Masa ciała: 800–1000 g