Polszczyzna stała się prostsza? Przypominamy zmiany, jakie obowiązują w zasadach pisowni już od dziś

Już od 1 stycznia 2026 roku zaczną obowiązywać nowe zasady polskiej pisowni i interpunkcji. Decyzja Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN to największa od dekad reforma.

Głównym powodem reformy jest uproszczenia polszczyzny. Dzięki niej ma zmniejszyć się liczba popełnianych przez piszących błędów. Reforma ta jest odpowiedzią na głosy płynące z różnych środowisk – od nauczycieli po korektorów i zwykłych użytkowników języka – którzy od lat apelowali o unowocześnienie i ułatwienie polskiej ortografii. Zmiany zostały uchwalone w 2004 roku, jednak Rada postanowiła dać czas na przygotowanie się wydawcom słowników, podręczników czy oprogramowania.

1. Wielka litera dla mieszkańców miast i wsi
To jedna z najbardziej rewolucyjnych zmian. Do tej pory nazwy mieszkańców miast pisaliśmy małą literą, co często myliło się z nazwami mieszkańców państw (pisanych wielką literą).

Było: warszawianin, krakowianka, pułtuszczanin, nowojorczyk.
Będzie: Warszawianin, Krakowianka, Pułtuszczanin, Nowojorczyk.

2. Wielka litera nie tylko nazw firm i marek, ale także pojedynczych egzemplarzy

Było: Pod oknem zaparkował czerwony ford

Będzie: Pod oknem zaparkował czerwony Ford

2. Pisownia cząstki „nie” (przymiotniki i przysłówki)
Zasady dotyczące „nie” zostaną ujednolicone. Od 2026 roku łączna pisownia obejmie także stopień wyższy i najwyższy przymiotników oraz przysłówków.

Było: nie gorszy, nie najlepiej, nie mniejszy.
Będzie: niegorszy, nienajlepiej, niemniejszy.

Wyjątek: Wyraźne przeciwstawienia nadal piszemy rozdzielnie (np. „nie lepszy, ale gorszy”).

3. Nazwy świąt i obyczajów
Wiele nazw, które dotychczas traktowano jako „obyczajowe” i pisano małą literą, zyska status oficjalnych nazw świąt.

Było: andrzejki, mikołajki, walentynki, dyngus.
Będzie: Andrzejki, Mikołajki, Walentynki, Dyngus.

4. Nazwy obiektów miejskich (place, parki, mosty)
Wieloetapowe nazwy własne obiektów miejskich będą pisane w całości wielkimi literami (z wyjątkiem przyimków).

Było: plac Zbawiciela, park Saski, most Poniatowskiego.
Będzie: Plac Zbawiciela, Park Saski, Most Poniatowskiego.

6. Przymiotniki od nazw własnych (końcówka -owski)
W nazwach nagród i orderów przymiotniki pochodzące od nazwisk będą pisane wielką literą.

Było: nagroda noblowska, order petersburski.
Będzie: Nagroda Noblowska, Order Petersburski.

O szczegółach zmian informowaliśmy już w 2024 roku. Zachęcamy do zapoznania się z artykułem:

O nowych zasadach pisowni mówił też prof. Jerzy Bralczyk na spotkaniu w Pułtusku: