Schrony, zasoby i alarmowanie mieszkańców. Ruszyła rejestracja na konferencję Bezpieczny Samorząd

Obowiązująca ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (OLiOC) postawiła samorządowców na pierwszej linii systemu bezpieczeństwa. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast odpowiadają za kluczowe dla bezpieczeństwa swoich gmin tematy. O tym, jak przełożyć szeroki katalog obowiązków na procedury, inwestycje i współpracę z mieszkańcami, będą rozmawiać 26 października 2026 roku uczestnicy konferencji Bezpieczny Samorząd w Tomaszowicach pod Krakowem. Właśnie ruszyła bezpłatna rejestracja na wydarzenie.

Ustawa buduje system, który ma chronić mieszkańców nie tylko w przypadku działań wojennych, lecz także podczas klęsk żywiołowych, awarii infrastruktury, poważnych zakłóceń dostaw czy innych sytuacji kryzysowych. Ochrona ludności obejmuje przygotowanie administracji i mieszkańców, ocenę ryzyka, planowanie ewakuacji i schronienia, tworzenie rezerw, utrzymywanie usług publicznych oraz organizowanie pomocy doraźnej.

Nowe zadania dla samorządów

Do najważniejszych obowiązków władz gmin należą koordynowanie działań z zakresu ochrony ludności, przygotowywanie planów, organizowanie szkoleń i ćwiczeń, ostrzeganie mieszkańców oraz planowanie obiektów zbiorowej ochrony.

Gminy muszą także regularnie oceniać stan swojej gotowości i zabezpieczać środki na realizację nowych zadań. Wdrożenie ustawy nie może pozostać zadaniem jednego referatu: wymaga współpracy całego urzędu, służb, jednostek podległych i podmiotów odpowiedzialnych za lokalną infrastrukturę.

„Najtrudniejszym etapem nie jest samo odczytanie katalogu obowiązków, lecz połączenie ich w jeden działający system: od decyzji i budżetu, przez współpracę służb i spółek komunalnych, po komunikację z mieszkańcami. Bezpieczeństwa lokalnego nie da się zbudować jednym zakupem ani jednym dokumentem. Potrzebne są procedury, ćwiczenia, odpowiednie zasoby i ludzie, którzy wiedzą, co robić w pierwszych godzinach kryzysu. Jako operator akceleratora NATO DIANA poznajemy unikalne sojusznicze know-how dotyczące budowania odporności, reagowania na zagrożenia i wykorzystywania nowych technologii. Chcemy przełożyć tę wiedzę na realia polskich gmin i podzielić się nią z samorządami, aby mogły skuteczniej przygotowywać się na sytuacje kryzysowe” - Andrzej Kulig, prezes zarządu, Krakowski Park Technologiczny.

Zasoby na trzy dni i realne miejsca schronienia

Jednym z najbardziej konkretnych wymogów ustawy jest obowiązek zapewnienia zasobów potrzebnych do wykonywania zadań ochrony ludności przez co najmniej trzy dni trwania zagrożenia. Dotyczy to między innymi dostępu do wody i żywności, produktów leczniczych i pierwszej pomocy, wsparcia działań ratowniczych, ostrzegania mieszkańców, utrzymania łączności oraz funkcjonowania obiektów zbiorowej ochrony. Zasoby mogą być zabezpieczane poprzez własne magazyny i zapasy, ale również przez umowy gwarantujące ich dostępność w sytuacji kryzysowej.

Osobnym wyzwaniem są schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia. Gminy mają planować liczbę i pojemność takich obiektów, zlecać ocenę istniejących budynków, uznawać odpowiednie obiekty za budowle ochronne, wprowadzać informacje do centralnej ewidencji oraz informować mieszkańców o dostępnych miejscach. Oznacza to konieczność połączenia inwentaryzacji, wiedzy technicznej, planowania przestrzennego, finansowania i skutecznej komunikacji.

Realizacja tych obowiązków będzie wymagała także wieloletniego planowania finansowego. Ustawa przewiduje ujmowanie zadań ochrony ludności w budżetach jednostek samorządu terytorialnego, a równocześnie możliwość otrzymywania dotacji celowych z budżetu państwa. W zależności od warunków umowy dotacja na zadania własne może pokryć do 100 procent kosztów przedsięwzięcia. Środki mogą być przeznaczane między innymi na zasoby, sprzęt teleinformatyczny, bazy magazynowe, budowle ochronne, szkolenia i edukację.

Od przepisów do procedur

Praktycznym aspektom wdrażania nowych regulacji będzie poświęcona bezpłatna konferencja Bezpieczny Samorząd, organizowana przez Krakowski Park Technologiczny i FORT Kraków. Wydarzenie odbędzie się 26 października 2026 roku w Dworze w Tomaszowicach pod Krakowem.

W programie znajdą się między innymi zagadnienia związane z podziałem odpowiedzialności w systemie OLiOC, budowaniem lokalnej odporności, finansowaniem zadań, przygotowaniem schronów oraz cyberbezpieczeństwem urzędu. O wdrażaniu systemu na poziomie lokalnym opowiedzą przedstawiciele samorządów, w tym gminy Ochotnica Dolna. Uczestnicy poznają także doświadczenia burmistrzów Nysy i Głuchołaz z powodzi w 2024 roku oraz wnioski ukraińskich miast i gmin funkcjonujących w warunkach wojny. Pełna agenda konferencji dostępna jest na jej stronie internetowej.

Konferencja jest adresowana zarówno do wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i starostów, jak i do sekretarzy gmin, koordynatorów zarządzania kryzysowego, przedstawicieli służb, spółek komunalnych oraz osób odpowiedzialnych za wodociągi, energetykę, transport, telekomunikację i pozostałe elementy infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania lokalnych społeczności. Każdy z uczestników otrzyma imienny certyfikat poświadczający nabycie nowych kompetencji.

Uzupełnieniem rozmów o przepisach i doświadczeniach samorządów będą prezentacje firm uczestniczących w programie akceleracyjnym FORT-u Kraków „Nowe technologie dla bezpieczeństwa samorządów”. Rozwijane przez nie rozwiązania dotyczą między innymi komunikacji kryzysowej, cyberbezpieczeństwa, monitoringu, integracji danych, ochrony obiektów oraz infrastruktury wodno-komunalnej. Technologie będą prezentowane w kontekście konkretnych zadań administracji lokalnej, a nie jako odrębna ekspozycja produktowa.

Udział w konferencji jest bezpłatny. Rejestracja oraz szczegółowy program są dostępne na stronie wydarzenia.

***

Bezpieczny Samorząd

Bezpieczny Samorząd to bezpłatna konferencja poświęcona praktycznemu wdrażaniu ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie lokalnym. Łączy przedstawicieli administracji samorządowej, służb ratowniczych i porządkowych, spółek komunalnych, zarządców infrastruktury, ekspertów zarządzania kryzysowego oraz sektora nowych technologii. Program obejmuje między innymi finansowanie zadań OLiOC, schrony i miejsca doraźnego schronienia, ciągłość działania urzędów, cyberbezpieczeństwo, komunikację kryzysową i budowanie społecznej odporności. Konferencja odbywa się pod honorowym patronatem Wicepremiera, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wojewody Małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara oraz Marszałka Województwa Małopolskiego Łukasza Smółki.

FORT Kraków

FORT Kraków, czyli Future-Oriented Research & Technologies, jest ośrodkiem inkubacji i akceleracji innowacji obronnych oraz technologii podwójnego zastosowania, prowadzonym wspólnie przez Krakowski Park Technologiczny i Akademię Górniczo-Hutniczą. Jako jedyny polski operator programu NATO DIANA łączy środowiska nauki, biznesu, wojska i administracji publicznej. Koordynuje także polską sieć instytucji badawczych działających w programie NATO DIANA jako centra testowe. Wśród inicjatyw FORT-u znajduje się program „Nowe technologie dla bezpieczeństwa samorządów”.

KPT

Krakowski Park Technologiczny od blisko 30 lat współtworzy warunki dla rozwoju przedsiębiorczości, oferując kompletny zestaw narzędzi, dzięki którym można rozwijać swoją firmę szybciej, mądrzej i bardziej efektywnie. Firmy mogą liczyć na zwolnienia podatkowe w ramach programu Polska Strefa Inwestycji i preferencyjne warunki wynajmu powierzchni biurowych. KPT inspiruje przedsiębiorców do kolejnych inwestycji wspiera w rozwoju innowacji oraz wdrażaniu rozwiązań przemysłu 4.0. Angażuje się również w rozwój sektorów strategicznych, w tym technologii dual-use i obszaru defence, sektora space, a także branży gier, wspierając rozwój ekosystemu gamedev oraz współpracę między biznesem, sektorem B+R i administracją.

Źródło informacji: Krakowski Park Technologiczny/ PAP-MEDIAROOM.PL